نه‌وت و داهات به‌رده‌وامیی به‌ كێشه‌كانی هه‌رێم و عیراق ده‌دات

PUKMEDIA

ئاڵاى کوردستان و ئاڵاى عیراق

سه‌رۆكوه‌زیرانی عیراق كاتێكی دیاریكراو ده‌دات به‌لیژنه‌ وه‌زارییه‌كانی حكومه‌تی عیراق و حكومه‌تی هه‌رێم به‌ مه‌به‌ستی رێككه‌وتنی كۆتایی و چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و كێشانه‌ی له‌نێوان هه‌ردوولادا هه‌ن، به‌تایبه‌ت له‌باره‌ی هه‌نارده‌كردنه‌وه‌ی نه‌وتی هه‌رێم و داهاتی نانه‌وتی هه‌رێم، كه‌پێویسته‌ مانگانه‌ له‌ ٪50ی ئه‌و داهاته‌ بۆ عیراق بنێردرێت.

كۆبوونه‌وه‌كانی هه‌رێم و عیراق ئه‌نجامییان نه‌بووه‌

سه‌رچاوه‌یه‌كی باڵا له‌حكومه‌تی عیراق، ئه‌و زانیارییانه‌ی بۆ PUKMEDIA پشتڕ‌استكرده‌وه‌ و رایگه‌یاند: به‌هۆی زۆری كۆبوونه‌وه‌كانی نێوان هه‌ردوولا و نه‌بوونی هیچ ئه‌نجامێك، محه‌مه‌د شیاع سودانی سه‌رۆكوه‌زیرانی عیراق ئاماژه‌ی به‌وه‌داوه‌، پێویسته‌ هه‌ردوولا له‌ماوه‌ی 72 سه‌عاتی داهاتوودا بگه‌نه‌ لێكتێگه‌یشتن و ئه‌و كێشانه‌ چاره‌سه‌ر بكه‌ن.

سه‌رچاوه‌كه‌ راشیگه‌یاند: به‌بۆچوونی من لیژنه‌كان نیازی چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانیان نییه‌ و حكومه‌تی عیراق داوایه‌ك له‌هه‌رێم ده‌كات، كه‌ به‌ده‌ره‌ له‌ده‌ستوور و یاسا، هاوكات حكومه‌تی هه‌رێمیش كه‌م تا زۆر پابه‌ند نییه‌ به‌و رێككه‌وتنانه‌ی كه‌ له‌گه‌ڵ حكومه‌تی عیراق كردوویه‌تی، كه‌ پرسی هه‌نارده‌كردنی نه‌وت و راده‌ستكردنی نیوه‌ی داهاتی نانه‌وتیە به‌شێوه‌یه‌كی كرداریی، دووان له‌و پرسه‌ گرنگانه‌ن، كه‌ هه‌ردوو حكومه‌ت له‌سه‌ری رێكناكه‌ون.

هه‌رێم و عیراق مافی یه‌كتر ناده‌ن

له‌ماوه‌ی هه‌شت مانگی رابردوودا حكومه‌تی عیراق بۆ مووچه‌ بڕ‌ی 5.8 ترلیۆن دیناری بۆ هه‌رێم ناردووه‌، له‌به‌رامبه‌ردا حكومه‌تی هه‌رێم 440 ملیار دیناری وه‌ك نیوه‌ی داهاتی نانه‌وتی له‌و ماوه‌یه‌دا بۆ عیراق ناردووه‌، له‌كاتێكدا پێویست بوو حكومه‌تی عیراق نزیكه‌ی 8 ترلیۆن دینار بۆ هه‌رێم بنێرێت، هاوكات پێویست بوو حكومه‌تی هه‌رێمیش نزیكه‌ی یه‌ك ترلیۆن دینار وه‌ك داهاتی نانه‌وتی هه‌شت مانگی رابردوو بۆ عیراق بنێرێت.

به‌پێی زانیارییه‌كانی PUKMEDIA له‌كۆبوونه‌وه‌كانی رابردووی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی عیراقدا به‌شێك له‌ وه‌زیره‌كان داوایانكردبوو، كه‌ پێویسته‌ حكومه‌تی هه‌رێم له‌ ٪ 100 ی داهاتی نانه‌وتی هەرێم بۆ عیراق بنێرێت، كه‌ سه‌رجه‌م داهاته‌ نانه‌وتییه‌كان به‌ گشتی ده‌گرێته‌وه‌، به‌ڵام له‌كۆبوونه‌وه‌كه‌دا وه‌زیره‌ كورده‌كان ئه‌و داوایه‌یان ره‌تكردووه‌ته‌وه‌ و ئاماژه‌یان به‌وه‌كردووه‌، به‌پێی یاسای كارگێڕ‌ی دارایی پێویسته‌ حكومه‌تی هه‌رێم له‌ ٪50ی داهاتی نانه‌وتی راده‌ستی به‌غدا بكات، نه‌ك له‌ ٪100 له‌م رووانگه‌یه‌شه‌وه‌ وه‌زیره‌كان ئاماژه‌یان به‌وه‌داوه‌، هه‌تا ئێستا حكومه‌تی هه‌رێم له‌٪50ی داهاتی نانه‌وتی كرداریشی راده‌ستنه‌كردووه‌.

واده‌كه‌ی سه‌رۆكوه‌زیران یه‌كلاكه‌ره‌وه‌یه‌

به‌پێی سه‌رچاوه‌كه‌ی PUKMEDIA لێكتێگه‌یشتنی كۆتایی هه‌ردوو حكومه‌ت له‌و واده‌یه‌ی سه‌رۆكوه‌زیرانی عیراق دیاریكردووه‌، كه‌ ماوه‌ی 3 رۆژه‌ ئه‌سته‌مه‌، چونكه‌ هه‌ردوو حكومه‌ت نییه‌تێكی راسته‌قینه‌یان نییه‌ بۆ رێككه‌وتن هاوكات ئه‌و واده‌یه‌ش یه‌كلاكه‌ره‌وه‌یه‌، له‌م راونگه‌یه‌شه‌وه‌ ئه‌گه‌ر رێكنه‌كه‌ون پێده‌چێت ناردنی مووچه‌ی مانگه‌كانی دیكه‌ی ئه‌مساڵ بۆ هه‌رێم ئاسان نه‌بێت.

ده‌رفه‌ته‌ هه‌نارده‌ی نه‌وتی هه‌رێم ده‌ستپێبكاته‌وه‌

هه‌ر له‌وباره‌یه‌وه‌ نه‌بیل مه‌رسومی پسپۆڕ‌ی ئابووری عیراق له‌ئه‌كاونتی تایبه‌تی خۆی له‌تۆڕ‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌یسبووك نووسیویه‌تی: به‌هۆی زیادبوونی پێشبینیكراوی پشكی به‌رهه‌مهێنانی نه‌وتی عیراق له‌چه‌ند مانگی داهاتوودا زۆر گرنگه‌ به‌خیرایی كێشه‌ی نه‌وتیی نێوان ناوه‌ند و هه‌رێم چاره‌سه‌ر بكرێت و له‌گه‌ڵ توركیا بگه‌نه‌ لێكتێگه‌یشتن بۆ ده‌ستپێكردنه‌وه‌ی هه‌نارده‌كردنه‌وه‌ی نه‌وتی هه‌رێم له‌ بۆری جیهانه‌وه‌.

راشیگه‌یاندووه‌: به‌مشێوه‌یه‌ش ده‌توانرێت نه‌وتی هه‌رێم و كه‌ركوك به‌ یاسایی هه‌نارده‌بكرێته‌وه‌، كه‌ بڕ‌ه‌كه‌ی نزیكه‌ی نیو ملیۆن به‌رمیل نه‌وته‌ له‌ڕ‌ۆژێكدا، به‌مه‌ش هه‌رێم به‌شدار ده‌بێت له‌چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و ته‌نگانه‌ داراییه‌ی كه‌ عیراق له‌ئێستادا پێیدا تێده‌په‌ڕ‌ێت.

سێ ساڵه‌ كێشه‌كانی هه‌ولێر و به‌غدا به‌رده‌وامیی هه‌یه‌

له‌ماوه‌ی سێ ساڵی رابردوو كه‌ هه‌نارده‌ی نه‌وتی هه‌رێمی كوردستان به‌ بڕیارێكی دادگای پاریس راگیرا، كێشه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و حكومه‌تی عیراق به‌رده‌وامیی هه‌یه‌ و تائێستا له‌باره‌ی هه‌نارده‌كردنه‌وه‌ی نه‌وت نه‌گه‌یشتوونه‌ته‌ رێككه‌وتن، ئه‌مه‌ش كاریگه‌ری له‌سه‌ر ناردنی مووچه‌ بۆ مووچه‌خۆرانی هه‌رێم دروست كردوه ‌و له‌ماوه‌ی 8 مانگی رابردوودا حكومه‌تی عیراق ته‌نها 6 مووچه‌ی بۆ هه‌رێم ناردووه‌ و چاره‌نوسی دوو مووچه‌یان به‌نادیاریی ماوه‌ته‌وه‌.

PUKMEDIA