كاردانەوەی نێودەوڵەتی: دۆخەكە هێوربكرێتەوە

AFP

هێرشی ئەمریكا بۆ سەر بنكە ئەتۆمییەكانی ئێران

هێرشی ئەمریكا بۆ سەر بنكە ئەتۆمییەكانی ئێران، ناڕەزایەتیی و كاردانەوەی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی لێكەوتەوە و نەتەوە یەكگرتووەكان و ژمارەیەك لەوڵاتانی جیهان داوای راگرتنی گرژییەكانی ناوچەكە دەكەن و رایدەگەیەنن: "نیگەرانن لەهێرشەكان"، دەشڵێن: "پێویستە كێشە و ناكۆكییەكان بە گفتوگۆ و دیپلۆماسیانە چارەسەر بكرێن".

نەتەوە یەكگرتووەكان

ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس، سكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان رایگەیاند: "نیگەرانم لە بەكارهێنانی هێز لەلایەن ئەمریكاوە دژی ئێران، چونكە ئەمە پەرەسەندنێكی مەترسیدارە و هەڕەشەیەكی راستەوخۆیە بۆ سەر ئاشتی و ئاسایشی نێودەوڵەتی".

راشیگەیاند: "مەترسی هەیە لەوەی كە ئەم ململانێیە بە خێرایی لە كۆنتڕۆڵ دەربچێت و ببێتە هەڕەشە بۆسەر خەڵكی مەدەنی و ناوچەكە و جیهان، بۆیە داوا لە وڵاتانی ئەندام دەكەین پابەندبن بە میساقی نەتەوە یەكگرتووەكانەوە".

یەكێتی ئەوروپا 

كاجا كاڵاس، سەرۆكی دیپلۆماتكاری یەكێتی ئەوروپا، رایگەیاند: "داوا لە هەموو لایەنەكان دەكەین بگەڕێنەوە بۆ سەر مێزی دانوستان و رێگری لە پەرەسەندنی زیاتری ئاڵۆزییەكان بكەن، بۆ ئەو مەبەستەش سبەینێ دوو شەممە، وەزیرانی دەرەوەی یەكێتی ئەوروپا پەرەسەندنەكانی ئێران تاوتوێ دەكەن."

ئێران

عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند: "ئەمریكا كە ئەندامی هەمیشەیی ئەنجوومەنی ئاسایشی نەتەوە یەكگرتووەكانە، بە هێرشكردنە سەر دامەزراوە ئەتۆمییەكانی ئێران، پێشێلكارییەكی گەورەی میساقی نەتەوە یەكگرتووەكان و یاسا نێودەوڵەتییەكان و (پەیماننامەی قەدەغەكردنی چەكی ئەتۆمی)ی ئەنجامداوە، رووداوەكانی ئەم بەیانییە تووڕەیی و لێكەوتەی هەمیشەییان دەبێت".

راشیگەیاند: "بەگوێرەی میساقی نەتەوە یەكگرتووەكان و ئەو بڕگانەی  رێگە بە وەڵامدانەوەی رەوا لە بەرگریكردن لە خۆ دەدەن، ئێران هەموو بژاردەكانی بۆ بەرگریكردن لە سەروەری و بەرژەوەندی گەلی خۆی دەگرێتەبەر".

بەریتانیا 

كییەر ستارمەر، سەرۆكوەزیرانی بەریتانیا رایگەیاند: "بەرنامەی ئەتۆمی ئێران هەڕەشەیەكی گەورەیە بۆ سەر ئاسایشی نێودەوڵەتی و هەرگیز ناتوانرێت رێگە بە ئێران بدرێت چەكی ئەتۆمی دروست بكات و ئەمریكا هەنگاوی ناوە بۆ كەمكردنەوەی ئەو هەڕەشەیە".

راشیگەیاند: "دۆخی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە ناجێگیری ماوەتەوە و سەقامگیری لە ناوچەكەدا لە پێشینەی كاردایە، بۆیە داوا لە ئێران دەكەین بگەڕێتەوە سەر مێزی دانوستان و بگاتە چارەسەرێكی دیپلۆماسی بۆ كۆتاییهێنان بەم قەیرانە".

ئیتاڵیا

ئەنتۆنیۆ تايانی وەزیری دەرەوەی ئیتاڵیا رایگەیاند:"هیوادارین، دوای ئەم هێرشە كە هەڕەشەی بۆ سەر هەموو ناوچەكە دروستكرد، هیوادارین ئێران بگەڕێتەوە بۆ سەر مێزی دانوستان".

ژاپۆن

شیگێرو ئیشیبا، سەرۆكوەزیرانی ژاپۆن رایگەیاند: "گرنگە بە خێرایی ململانێكان كەمبكرێنەوە، ئێمە بە نیگەرانییەكی زۆرەوە لە نزیكەوە چاودێری دۆخەكە دەكەین".


نیوزلاند

وینستۆن پیتەرز، وەزیری دەرەوەی نیوزلاند، رایگەیاند: "هێرشەكانی ئەمریكا بۆ سەر بنكە ئەتۆمییەكانی ئێران و بەردەوامی چالاكییە سەربازییەكان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە رادەبەدەر جێگەی نیگەرانییە و دەبێت رێیان لێبگیرێت، بۆیە پشتگیری لە هەوڵە دیپلۆماسییەكان دەكەین و داوا لە هەموو لایەنەكان دەكەین بگەڕێنەوە بۆ گفتوگۆ".

ئوستراڵیا

وتەبێژی حكومەتی ئوستراڵیا، رایگەیاند: "ئێستا كاتی ئاشتییە، چونكە دۆخی ئەمنی ناوچەكە زۆر ناجێگیرە و داوای كەمكردنەوەی مەترسییەكان و گفتوگۆ و دیپلۆماسییەت دەكەین".

مەكسیك

وەزارەتی دەرەوەی مەكسیك، رایگەیاند: "بەپەلە داوای گفتوگۆی دیپلۆماسی دەكەین بۆ ئاشتی لەنێوان لایەنە بەشدارەكانی ململانێی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بە رەچاوكردنی بنەما دەستوورییەكانمان لە سیاسەتی دەرەوە و قەناعەتی ئاشتیخوازانەی وڵاتەكەمان، بانگەوازی خۆمان بۆ كەمكردنەوەی گرژییەكانی ناوچەكە دووپات دەكەینەوە و پێویستە گەڕاندنەوەی پێكەوەژیانی ئاشتیانە لەنێوان دەوڵەتانی ناوچەكەدا، لە پێشینەی كارەكان بێت".

ڤەنزوێلا

ئیڤان گیل، وەزیری دەرەوەی ڤەنزوێلا، رایگەیاند: "دەستدرێژی سەربازیی ئەمریكا بۆ سەر ئێران ئیدانە دەكەین و داوای وەستاندنی دەستبەجێی دوژمنایەتی دەكەین، هاوكات بە توندی ئیدانەی ئەو بۆردومانە دەكەین كە لەلایەن سوپای ئەمریكاوە، دژی دامەزراوە ئەتۆمییەكان لە كۆماری ئیسلامی ئێران ئەنجامدراون، لەوانەش كۆمەڵگەی فۆردۆ، نەتەنز و ئەسفەهان."

كوبا

میگوێل دیاز، سەرۆكی كوبا، رایگەیاند: "بە توندی ئیدانەی بۆردومانكردنی دامەزراوە ئەتۆمییەكانی ئێران دەكەین لەلایەن ئەمریكاوە، چونكە ئەو دەستدرێژییە بە شێوەیەكی جددی پێشێلكردنی جاڕنامەی نەتەوە یەكگرتووەكان و یاسا نێودەوڵەتییەكانە و مرۆڤایەتی دەخاتە قەیرانێكەوە كە لێكەوتەی مەترسیداری دەبێت".


قەتەر

وەزارەتی دەرەوەی قەتەر رایگەیاند: "نیگەرانین لە تێكچوونی دۆخەكە و بۆردومانكردنی بنكە ئەتۆمییەكانی ئێران، چونكە ئەو گرژییە مەترسیدارەی ئێستا لە ناوچەكەدا بەدی دەكرێت، كاردانەوەی كارەساتبار لەسەر ئاستی ناوچەیی و نێودەوڵەتی بەدوای خۆیدا دەهێنێت".


عومان

عومان كە ناوبژیوانی دانوستانەكانی ئەتۆمی نێوان واشنتۆن و تاران بوو، رایگەیاند: "بە توندی هێرشەكانی ئەمریكای بۆ سەر بنكە ئەتۆمییەكانی ئێران ئیدانە دەكەین و نیگەرانین".

ناڕەزایی وڵاتان لە كاتێكدایە، ئەمڕۆ 22ی6ی2025، ئەمریكا بە فڕۆکەی جەنگی و مووشەک هێرشی كردە سەر بنكە ئەتۆمییەكانی فۆردۆ، نەتەنز و ئەسفەهان لە ئێران.

PUKMEDIA