سەرۆککۆمار: ئاسایشی خۆراک لە مەترسیدایە

PUKMEDIA

سەرۆککۆمار

د.لەتیف رەشید سەرۆككۆماری عیراق لە کۆنفرانسی وشكەساڵی و گۆڕانکاری کەشوهەوا رایگەیاند: "60%ی ئاوی عیراق بە فیرۆدەڕوات و بەهۆی گۆڕانكارییەکانی كەشوهەوا ئاساییشی خۆراكی لە مەترسیدایە"، هاوکات سەرۆکی هەرێمیش وتی: "لە عیراق و هەرێمی کوردستان زیاتر لە وڵاتانی ناوچەکە پێویستمان بە دانانی پلانی ستراتیژیی هەیە بۆ روبەروبونەوەی مەترسیی گۆڕانی کەشوهەوا".


سەرۆككۆماری عیراق، لە وتەیەكدا لە  کۆنفرانسی وشکەساڵی و کاریگەری گۆڕانکاری کەشوهەوا لەسەر سیاسەت، ئابوری، دیمۆگرافیای عیراق، لە هەولێر كە ئەمڕۆ 12-5-2024 بەڕیوەچوو،  رایگەیاند:" ئەم کۆنفرانسە لەكاتێكدایە گۆڕانكارییەكی گەورەی ژینگەیی لە عیراقدا روودەدات و كاریگەرییەكی گەورەی لەسەر ژیانی ئابوریی و كەرتی كشتوكاڵ و سامانی ئاو دروستكردووە، بەتایبەت کە ئاو گەورەترین سامانی سروشتییە بۆ ژیان و گەشەپێدان، گۆڕانكاریی ژینگە یەكێكە لە كێشە گەورەكان كە ئێستا رووبەڕووی دەوڵەتانی جیهان بووەتەوە، زیادبوونی ژمارەی دانیشتووان لەلایەك و زیادبوونی هۆكارەكانی خراپكردنی ژینگە لەلایەكی دیكەوە بوونەتە هۆی ئەوەی ژینگە تێكبچێ" سەرۆككۆمار لەو كۆنفرانسە دا وایوت.

60% ئاوی عیراق بەفیرۆ دەچێت

لەو كۆنفرانسەدا كە سەرۆكی هەرێم و سەرۆكوەزیران و جێگری سەرۆكوەزیرانی هەرێم و ژمارەیەك لە وەزیرانی حكومەتی هەرێم و عیراق و ژمارەیەك لە كونسوڵ و دیپلۆماتكاران ئامادەیبوون، سەرۆككۆمار بەوردی باسی لە  گۆڕانكارییە ژینگەییەكان كرد و   رایگەیاند : "60% ئاوی عیراق بەفیرۆ دەچێت و  هەروەها وڵاتانی دراوسێش بڕی ئاویان بۆ عیراق كەمكردووەتەوە، هەم لە كوردستان وهەم لە عیراقیش بەشێوەیەكی گشتی، بەو هۆیەشەوە گۆرانكارییە ژینگەییەكان و كەمی ئاو ئاسایشی خۆراكیان خستووەتە مەترسییەوە، ئەوەی پەیوەندی بە عیراقەوە هەیە زیادبوونی كێشەكانی وشكەساڵی و كەمبارانییە كە لەساڵانی رابردوودا روویداوە".

سەرۆككۆماری عیراق ئەوەشی وت: "خراپ بەكارهێنان و بەفیڕۆدان و خراپی بەڕێوەبەردنی ئاو و بەكارهێنانی شێوەی كۆن بۆ ئاودێری و كشتوكاڵ، كاریگەریەكی زۆریان لەسەر ئەو ژینگەیە داناوە كە تایدا دەژین و كێشەی وشكە ساڵی و بەبیابانبوون هەیە، نەوەی داهاتوو رووبەڕووی كۆمەڵێك گیروگرفت و مەترسییەكی گەورە  دەبنەوە، عیراق لە هەوڵی ئەوەدایە خراپی گۆڕانكاریی ژینگەیی كەمبكاتەوە، ئەوەش لە رێگای دروستكردنی چەندین بەنداو و گلدانەوەی ئاو بەتایبەتی لە هەرێمی كوردستان".

پێویستمان بە دانانی پلانی ستراتیژییە

هەر لە کۆنفرانسەکەدا نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان رایگەیاند: "دۆخی رابردوو وایکردووە عیراق وەک پێویست نەیپرژێتە سەر بابەتی گۆڕانی (کەشوهەوا)، بۆیە ئێمە ئێستا لە عیراق و هەرێمی کوردستان زیاتر لە وڵاتانی ناوچەکە پێویستمان بە دانانی پلانی ستراتیژیی هەنووکەیی، کورتخایەن و  درێژخایەن هەیە بۆ ئەوەی رووبەڕووی مەترسیی گۆڕانی کەشوهەوا ببینەوە."

"ئەم پرسە دەبێت ببێتە کاری لەپێشینە و حکومەتی فیدراڵیش بودجەی پێویستی بۆ دابین بکات و دامەزراوە و دەزگای تایبەت هەبێت کە دەسەڵات و توانای زیاتریان هەبێت لەوانەی ئێستا هەن"، نێچیرڤان بارزانی وای وت.

قوباد تاڵەبانی: با خەمخۆری بەرامبەر ژینگە خاڵی کۆکەرەوەمان بێت

هاوکات قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیران لەپۆستێکدا لە ئەکاونتی تایبەتی خۆی لەتۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک سەبارەت بە کۆنفرانسەکە نوسیویەتی:"بە ئامادەبوونی سەرۆک کۆماری عێراق، سەرۆکی هەرێم و سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران و بەرپرسانی عێراق و کوردستان، بەشداربووین لە سیمپۆزیۆمی نێودەوڵەتیی وشکەساڵی و کاریگەری گۆڕانکاری کەشوهەوا لەسەر دۆخی سیاسی و ئابوری و دیموگرافیا لە عیراق".

"خۆشحاڵین کە لەسەر ئاستی بەرزی سیاسەت لە کوردستان و عیراق قسە لەسەر گرنگیی پرسی ژینگە دەکرێت، بەڵام ئەمە بەس نییە و دەبێت کاربکەین بۆ ئەوەی ئەم پرسە ببێتە ئەولەوییەتی سیاسەت لە کوردستان و عیراق. ئاساییە لە زۆر بواردا ناکۆکیمان هەبێت، بەڵام خەمخۆری بەرامبەر بە ژینگە و کاری هاوبەش بۆ رووبەڕووبوونەوەی لێکەوتە مەترسیدارەکانی گۆڕانکاری کەشوهەوا دەتوانێت خاڵی کۆکەرەوەی هەموومان بێت، چونکە ئەم پرسە پرسی ئێستا و پرسی نەوەکانی داهاتووشە" قوباد تاڵەبانی لەپۆستەکەدا وادەڵێت. 


راشیگەیاندووە:"لەم قۆناغەدا پێویستمان بەوەیە، هەردوو حکومەتی هەرێم و فیدراڵ ستراتیژێکی هاوبەش دابنێن بۆ پاراستنی ژینگە و بەرەنگاربوونەوەی کاریگەرییە نەرێنی و مەترسیدارەکانی گۆڕانکاری کەشوهەوا و ساڵانەش بودجەی پێویستی بۆ تەرخان بکرێت و سود لە هەموو توانا زانستییەکانی ناوخۆ و دەرەوە وەربگیرێت".

PUKMEDIA