Dahênana lêkolînerekî Kurd navendên zanistî yên Ewropî dihejîne

Ajans

Awat Elî, lêkolînerê pizîşkî yê kurd

Awat Elî, lêkolînerekî ku li Swêdê doktorayê dixwîne, rêbazek zanistî ya nû pêşxistiye ku dema vedîtina kîmyewiyên zirardar di tekstîlan de ji 10 demjimêran kêm dike bo 30 çirkeyan,lêkolîna ku li konferanseke navneteweyî li Holanda hate pêşkêşkirin, di civaka zanistî de baldariyeke mezin kişand ser xwe.

Awat Elî, lêkolînerek ku li Swêdê xwendina xwe ya doktorayê didomîne, bi rêbaza xwe ya nû ji bo vedîtina madeyên kîmyayî yên zirardar di hilberên tekstîlê de bala civaka zanistî ya navneteweyî kişandiye ser xwe.

Awat Elî, ku berê di rojnamegerî û medyayê de kar dikir, vê dawiyê berê xwe daye lêkolînên zanistî, bi taybetî li ser analîza bilez û hawîrdorparêz ya madeyên jehrîn yên di hilberên tekstîlê de.

Lêkolîn li konferansek navneteweyî li Maastricht, Holanda, ku nêzîkî 3 hezar zanyar beşdar bûn, hate pêşkêş kirin, dema ku ji bo analîzkirina kîmyewiyên zirardar yên di nimûneyên tekstîlê de pêwîste bi girîngî kêm bûye,hat ragihandin ku pêvajoya taqîkirinê, ku bi kevneşopî bi qasî 10 demjimêran digire, bi teknîka nû hatî pêşxistin tenê ji 30 saniyeyan re kêm bûye.

Lêkolîner diyar kir ku ev rêbaz her wiha Kesktir" û ji bo jîngehê dostanetir e, plastîk yan jî bermayiyên kîmyewî yên zirardar çênake,her çende rêbazên analîzê yên kevneşopî birên mezin yên çareserker bikar tînin jî, rêbaza nû vê hewcedariyê ji holê radike.

Lêkolîn li ser 60 cilûbergên zarokan yên ji bazara Swêdê kir,di lêkolînê de hat dîtin ku cilên tarî û yên ku polîester têde hene, astên bilindtir yên kîmyewiyên zirardar li xwe digire,berhemên Pembû û rengên vekirî metirsiyeke kêmtir nîşan dane.

Lêkolînê her wiha eşkere kir ku hin cil û berg û cilên werzîşê yên ku li ser înternetê têne firotin, ji astên destûrdayî zêdetir kîmyewî û pêkhateyên potansiyel yên kanserojen li xwe digire.

Piştî ku lêkolîn di çapemeniya navneteweyî de bi berfirehî cih girt, hat ragihandin ku nûnerên pîşesaziya tekstîlê ya Swêdê bi lêkolîner re dest bi danûstandinên hevkariyê kirine û ji bo gotûbêjkirina pêvajoyên hilberînê yên ewletir bi wan re peywendî danîne.

Awat Elî her wiha bal kişand ser bandorên mîkroplastîkan li ser tenduristiya mirovan û diyar kir ku berhemên plastîk yên ku di jiyana rojane de têne bikar anîn dikarin di demek dirêj de metirsiyan li ser tenduristiyê dirust bikin.

PUKMEDIA