نەوەیەک خەباتی کرد، نەوەیەک چاوەڕوانە

تایبەت

عیماد ئەحمەد

هەندێک نەوە هەن مێژوو بە خوێنیان دەنووسرێتەوە، هەندێکی تریش هەن مێژوو لە چاوەڕوانییاندا وەستاوە. ئەگەر رابردووی کوردستان بخوێنینەوە، دەبینین هەر نەوەیەک بە شێوازێکی جیاواز بارێکی قورسی لەسەر شانی هەڵگرتووە؛ یەکێکیان بەرگی شاخی لەبەر کردووە و ئەوی تر لە ژووری چاوەڕوانیدا تەمەنی بەسەر دەبات.
یەکێکیان لە دەنگی تەقەدا گەورە بوو، ئەوی تر لە دەنگی مۆبایل و هەواڵە خێراکاندا، بەڵام هەردووکیان بەدوای یەک ئامانجدا گەڕاون: ژیانێکی باشتر و داهاتوویەکی ئارامتر.

ئێمە لە سەردەمێکدا ژیاین کە وشەی «خەبات» واتایەکی روونی هەبوو؛ شاخ، پێشمەرگە، کۆچ، زیندان، ئاوارەیی، قوربانی و هیوا. لەو رۆژانەدا کەس بە پێی سامانەکەی نەدەناسرا، بەڵکو بە ئەندازەی ئامادەبوونی بۆ قوربانیدان لە پێناو گەل و  نیشتمان، دەپێورا. زۆرێک لە هاوڕێکانمان نەگەڕانەوە، بەڵام خەون و باوەڕیان لەگەڵمان مایەوە و بوون بە بناغەی ئەو ئازادییەی ئەمڕۆ هەمانە.

لەناخی ئەو خەباتەدا یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەدایکبوو و گەشەی کرد.
قوتابخانەیەک بوو بۆ فێربوونی مانەوە، قوربانیدان و باوەڕبوون بە ئامانجەکەمان، بەڵام مێژوو تەنیا بە بیرەوەری ناپارێزرێت. ئەمڕۆ ئەرکی هەر هێزێکی نیشتمانی ئەوەیە بتوانێت زمانی نەوەی نوێ تێبگات و هیوایەکی باوەڕپێکراو بۆ داهاتوو پێشکەش بکات. گەنج پێویستی بە دروشمی خەبات نییە، ئەگەر ئەو دروشمە نەبێتە پرۆژەی کار، دادپەروەری، متمانە و ژیانێکی شایستە.

ئەمڕۆ گەنجێکی هەرێمی کوردستان بە چەک خەبات ناکات؛ بە بڕوانامەی زانکۆوە بەدوای کارێکدا دەگەڕێت، بە توانا و هیوای خۆی هەوڵدەدات ژیانێکی ئاسایی بۆ خۆی و خێزانەکەی دروست بکات و هیوای ئەوەی هەیە ناچار نەبێت نیشتمانەکەی جێبهێڵێت. خەباتی ئەو لەگەڵ بێکاری، ناڕوونی، بێ متمانەیی و ترسی داهاتوودایە.
ئەگەر شاخی ئێمە لە بەفر و بەرد دروست بووبێت، شاخی ئەوان لە دڵەڕاوکێ، ناڕوونی و چاوەڕوانی دروست بووە.

هەندێکجار دەڵێین: «نەوەی ئێستا وەک ئێمە نییە»، بەڵام ئەم قسەیە زیاتر حوکمە تا تێگەیشتن. هەر نەوەیەک منداڵی سەردەمی خۆیەتی. ئێمە لە ناو شەڕ و بارودۆخێکی نائاساییدا گەورە بووین، ئەوان لە سەردەمی تەکنەلۆژیا، گۆڕانکاریی خێرا و پێشبڕکێی جیهانیدا. ئێمە بۆ مافی بوون خەباتمان کرد، ئەوان بۆ کوالێتیی ژیان و دڵنیایی لە داهاتوو خەبات دەکەن. جیاوازیی لە ئامرازەکاندایە، نەک لە نرخی خەباتەکەدا.

کێشەکە لە نەوەکاندا نییە؛ لە پچڕانی پردی گفتوگۆی نێوانیاندایە. کاتێک ئەزموونی پێشوو بە زمانێکی تێگەیشتن بگوازرێتەوە و هەست و داواکاریی نەوەی نوێش بە رێزەوە گوێی لێ بگیرێت، ئەو پردە دووبارە دروست دەبێتەوە، بەڵام کاتێک گفتوگۆ بکوژرێت، لێکتێنەگەیشتن شوێنی دەگرێتەوە.
گەورەترین مەترسی بۆ هەر گەلێک ئەوە نییە کە رابردووی لەبیر بچێت؛ ئەوەیە رابردوو ببێتە بارێک بەسەر داهاتووەوە. بیرەوەری پیرۆزە، بەڵام ئەگەر تەنیا لەسەر بیرەوەری بژین، داهاتوومان لەدەست دەدات. هەروەها ئەگەر نەوەی نوێ پەیوەندیی خۆی لەگەڵ مێژوودا ببڕێت، رەگ و ریشەی خۆی لەدەست دەدات. نیشتمان بە یەکێتیی هەردووکیان دەژی.

ئێمە باوەڕمان وابوو هەموو شتێک بە قوربانیدان دەگۆڕدرێت؛ ئەمڕۆش ئەو باوەڕە هێشتا راستە، بەڵام جۆری قوربانییەکە گۆڕاوە. ئێستا قوربانیی راستەقینە بریتییە لە دروستکردنی دامەزراوەی بەهێز، سەروەریی یاسا، شەفافییەت، گەشەپێدانی زانست و خوێندن، بەهێزکردنی ئابووری و گەڕاندنەوەی متمانەی گشتی. ئەو نیشتمانەی بە خوێن پارێزراوە، دەبێت بە دادپەروەری، کارامەیی و چاکسازی و یاسا بپارێزرێت.

گەنجانی ئێستا نابێت تەنیا چاوەڕوانی دەرفەت بن، بەڵکو دەبێت خۆیان ببنە بەشێک لە دروستکردنی دەرفەت. لە هەمانکاتدا، هەرێم و دامەزراوەکانیش نابێت تەنیا چاوەڕوانی ئارامگرتنی خەڵک بن؛ پێویستە هیوایان پێببەخشن. ئەو گەنجەی هیوای هەبێت، نیشتمانەکەی بەجێناهێڵێت؛ بەڵام ئەوەی تەنیا چاوەڕوان بێت، رۆژێک کۆچ دەکات و تەنیا وێنەیەکی تر لە ئەلبوومی بیرەوەرییەکانیدا زیاد دەکات.

لە ژیانی گەلاندا ساتێک دێت کە دەبێت پرسیارێکی گرنگ بکرێت: ئایا قوربانیی دوێنێ توانیویەتی هیوای ئەمڕۆ بپارێزێت؟ ئەگەر وەڵامەکە نەخێر بێت، پێویستە بەوردی لە خۆمان بڕوانین، نەک لە مێژوو تووڕەبین. مێژوو ئەرکی خۆی ئەنجامداوە؛ ئێستا نۆرەی ئێمەیە.

باوەڕمان وایە هەر نەوەیەک خەباتی تایبەتی خۆی هەیە. خەباتی دوێنێ بە چەک بوو، خەباتی ئەمڕۆ بە بیر، زانست، بەرهەمهێنان، دروستکردنی دامەزراوە و پاراستنی متمانەی گشتییە. ئەگەر ئەم دوو جۆرە خەباتە لە یەک رێڕەودا یەکبگرنەوە، کوردستان بەهێزتر، دادپەروەرتر و دڵنیاتر دەبێت.

ئەگەر نەوەی خەبات و نەوەی چاوەڕوانی لە یەک رێگادا یەکبگرنەوە، کوردستانیش بەهێزتر دەبێت. ئەم پەیوەندییە تەنیا بە دروشم دروست نابێت؛ بە گوێگرتن، بە نوێکردنەوەی متمانە، بە گۆڕانکاری و بە هاوبەشکردنی ئەرک دروست دەبێت.

ئەوە ئەرکی هەموو دامەزراوە نیشتمانییەکانە و لە پێشەوەشیان یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان؛ چونکە حزبێک کە بە قوربانیی نەوەیەک دروست بووە، دەبێت بتوانێت هیوای نەوەیەکی تر بپارێزێت. ئەو کاتە چاوەڕوانیی دەبێتە جووڵە، جووڵە دەبێتە خەبات و خەباتیش جارێکی تر مێژووی کوردستان بە دەستی نەوەکان، نەک بە دژایەتیکردنیان، دەنووسێتەوە.

PUKMEDIA