کوردستان د ناڤبەرا دەستکەفتێن دیرۆکی و تاقیکرنەکا دژوار دا

مێهڤان بەرواری

ل ساڵا ١٩٩١ێ، پشتی سەرهلدانا پیرۆزا گەلێ کوردستانێ و ژناڤچوونا دەستهەڵاتا ڕژێما بەعسا فاشست، گەلێ مە پێنگاڤەکا دیرۆکی هاڤێتە د قۆناغەکا نوی دا. کورد ل سەر ئاخا خۆ بوونە خودان بڕیار و دەسەڵاتدارێن ڕاستەقینە. ئەڤە دەرفەتەکا زێڕین بوو بۆ کۆتایئینان ب ستەم و زۆرداریێ و دەستپێکرنا قۆناغا ئاڤاکرنا پاشەڕۆژەکا گەش و سەربەخۆ.
بەڵێ مخابن، ساڵ بۆ ساڵێ و پشتی دەربازبوونا چەندین قۆناغێن پڕی هەڤڕمی و کێشمەکێش، ئەڤ پرسیارا چارەنووسساز د مێشکێ هەر تاکەکێ دڵسۆز دا دروست دبیت: دۆزا ڕەوایا مللەتێ کورد بەرەف کیڤە دچیت؟

د درێژاهیا ساڵێن دەستپێکێ یێن قەوارێ هەرێمێ دا، کاودانێن سیاسی یێن کوردستانێ د گەشەکرن و پێشڤەچوونەکا بەردەوام دا بوون. پێگەهێ هەرێمێ ل سەر ئاستێ هەرێمی و نێڤدەوڵەتی ڕۆژ بۆ ڕۆژێ ب هێزتر لێ دهات؛ خەون و ئارمانج بەرەف گۆپیتکا "کوردستانیەتێ" و ڕاگەهاندنا دەوڵەتا سەربەخۆ دچوون. بەڵێ پا پرسیارا جەوهەری کو پێدڤی ب بەرسڤەکا ڕاستگۆیانەیە ئەڤەیە: بۆچی هێدی هێدی ئەڤ خەونە بەرزەبوو؟ بۆچی گەهشتینە قۆناغەکێ کو ئەم پاشەکشێ د دەستکەفتان دا بکەین؟ ئەو دەستکەفتێن کو ب ڕشتنا خوینا هزاران شەهیدان و ب خەبات و قوربانیدانەکا مەزن هاتبوونە بدەستڤەئینان.

ئەگەرێ سەرەکی یێ ڤێ پاشەکشێ و سستبوونا پێگەهێ هەرێمێ، بۆ وێ چەندێ دزڤڕیت کو سیاسەتا تەوافقی، هەڤپشکی و تەباییێ—ئەوا کو ل سەرانسەری عیراقێ و د ناڤخۆیا کوردستانێ دا وەک بنەمایەکێ سەرەکی دهاتە نیاسین—هێدی هێدی یا دهێتە پاشگوهخستن و ژناڤبرن. جهێ داخێ و پەژارەیێ یە کو پەیڕەوکرنا ئەقڵیەتا تاکڕەویێ و عینادا سیاسی یا لایەنەکێ بڕیار بدەست، کێشەیێن ناڤخۆیی کویرتر لێکرن. ڤێ یەکێ ژی وەک دربەکێ مەزن ل قەوارێ هەرێمێ دا و کەشتییا کوردستانێ بەرەف ئاقارەکێ تاری، مژاوی و ترسناک بر.

دەرەنجامێ ڤێ عینادێ و ململانێیا سیاسی یا ناڤخۆیی یا نەپێدڤی، باجەکا گران بوو؛ مە پشکا شێری ژ ئاخا کوردستانێ (دەڤەرێن دەرڤەی ئیدارا هەرێمێ) ژ دەست دا. ل ڤێرە  مرۆڤ ڕاستیێ دبینیت و پتر خەمێ دەخۆت، چونکی مرۆڤ تێدگەهیت کو ئەو بوهوستێن عەردی یێن ب قوربانیدانەکا مەزن هاتینە بدەستڤەئینان و پاراستن، مخابن ب ئەگەرێ شاشیێن سیاسی ب ساناهی ژ دەست چوون.

د نوکە دا، ئەوا د دەستێ مە دا مایی ڕەنگە گەلەک نەبیت، بەڵێ مەترسیا ژدەستدانا ڤێ پشکا مایێ ژی، برینەکا گەلەکا ب ئێش و ژانە و دێ یا گران بیت کو چ جاران ساڕێژ نەبیت. دیرۆک ڕەحمێ ب کەسێ نابەت، ناهێتە ڤەشارتن و دێ دادوەریێ ل سەر هەمی لایەنان کەت. لەوما فەرە سەرکردە و لایەنێن سیاسی د ڤێ قۆناغێ دا بزڤڕنە وژدانا خۆ و تەباییا ناڤخۆیی ئاڤا بکەن، چونکی وەڵات گەلەکێ شرینە، و یا ژ وەڵاتی ژی شرینتر، ئەو ئاخە ئەوا هاتیە بنپێکرن.

PUKMEDIA