38 sal bi ser karesata Helebceyê re derbas bû

PUKMEDIA

Helebce

Di 16’ê Adara 1988’an de bajarê Helebce rastî sûcê herî hovane yê li dijî mirovahiyê hat, di encama vê sûcê de 5 hezar mirovên bêguneh ku di nav wan de jin, pîr û kal û zarok jî hebûn bi çekên kîmyawî hatin bombekirin.

Tiştê ku hat serê wî bajarê şehîd, sûcekî dijî mirovatiyê ye, 16ê Adara 1988an de nîşan dide ku kurd rastî sûcê herî hovane hatin, xeniqandin, herikîna hêsiran û herikîna firmêskan ji çavên bêsûc û bedew ên ku wê rojê dixwestin ku di wê rojên de Xwedê bibînin.

Sûc çend xulekan berî demjimêr yanzdeh sibehê dest pê kir, ku xelkê bajêr bi wê mirinê matmayî man, û xewnên wan windabûn, dema ku çar firokeyên şer mirin û wêraniya ku bi bêhna sêvan pêçayî belav kirin, balafiran bi fermana Serfermandarê Hêzên Çekdar ên Êraqê Sedam Husên û bi cîbicîkirineke rasterast ji aliyê Elî Kîmyawî bajar kîmya baran kirin bi gaza Xerdel û Siyanîd û kareseta herî hovane li dijî mirovatiyê pêk hat.

Piştî demeke kin bajar tijî laşê şehîdan bibûn ku li ser erdê ketibûn, çi likar bûn û çi zarokên xwe hembûz kiribûn, çi zarok dilîstin û ya nan dikir û yên rûniştibûn, di çend deqeyan de bi hezaran kesên sivîl şehîd ketin, dîmenê bajêr wêran bû.

Rêjîma berê ya Beis tawanek hovane kir, ku di dîroka mirovatiyê de bê hempa ye, û ew tawaneke sedsalê ye ku dudilî nekiriye ku sivîlên bêguneh ên bajarê Helebceyê bi çekên kîmyewî bombebaran bike. Suceke ku ti cudahî ne kir navbera jin, mêr, zarok û kesên bi temen, wêne û dîmenên wan yên ku li nav malên xwe, li ser cadeyan û li ber deriyên malên wan nayê ji bîrkirin, tabloyek mirovatî ku nayê jibîr kirin û trajediya gelan dema ku mafê wan ê xwezayî yê jiyanek bi ewle û bi rûmet tê desteserkirin, vedibêje çêkir.

Dîroka kîmyabarana Helebce, 16/3/1988. Divê di jiyana hemû Îraqiyan de weke dersekê bimîne ku rêgir be ji vegerandina dîktatoriyê careke din, ev birîna mezin û kûr di bîr de bimîne û di dibistanan de were fêrkirin da ku nifşên paşerojê wateya dîktatoriyê fêm bikin, tawanên wê li dijî gelê me nas bikin û bi hemû hêza xwe li hember wê rawestin dema ku ew hewl bide ku dîsa serê xwe yê gemar rake.

Ev tawana ku ji aliyê dûvikên rêjîma berê ve li dijî gelê Kurdistanê hatiye kirin, bê ceza namîne.
 Di sala 2003an de, piştî rûxandina dîktatorê û azadkirina Êraqê ji bê dadweriyê û stemkariyê li ser destê hêzên hevpeyman, zilam û dûvikên rêjîma berê hatin girtin.
Piştre Dadgeha Gel dest bi cezakirina sûcdaran kir, Dadgeha Bilind a Cezayan ava kir û dosyeya Helebceyê lêkolîn kir.

Yekîtî bi kiryar xizmeta Helebceyê dike

Parêzgeha Helebceyê di niha de xwediyê hemû rêveberiyên xwe yên taybete. Ji bo îsal jî li ser daxwaza fraksiyona Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê û bi piştgiriya Dr. Xalid Şiwanî, Wezîrê Dadê yê Îraqê Mihemed Şeya Sûdanî Serokwezîrê Îraqê biryar da ku bi qasî yek milyar dînar ji bo parêzgeha Helebceyê terxan bike. Bi wê yekê re, di roja 14/3/2024an de kevirê bingehîn ê projeya dergeha bajarê Helebceyê hat danîn.

Berpirsê sereke yê karesata Helebceyê hat cezakirin

Elî Hesen Mecîd, ku bi navê Elî Kîmyawî jî tê naskirin, di nav wan sûcdarên ku behsa kîmyabarana Helebceyê kirin, herî navdar bû, ev tawanbar berpirsê hêzên leşkerî û îstixbarata Êraqê û serpereştyarê kîmyabarana Helebce ye di roja 24/3/2010 de ji aliyê Dadgeha Cezayên Giran a Êraqê ve cezayê darvekirinê lê hat birîn.

PUKMEDIA