Ji deriyê serhildanê ber bi armanc û azadiyê ve

Kurdistan 10:03 AM - 2026-03-05

Serhildana 1991

Di roja 5-3-1991`an de welatiyên bajarê Ranya li dijî rêjîma Beisê serî hildan û bi xwîna şehîdan desthilatdarên rêjîmê li wî bajarî rûxandin, serhildan berdewam kir û piştre li bajarên din ên Kurdistanê dest pê kir û  hemwelatiyên rêzdar ên Kurdistanê û hêzên Pêşmerge Partiya Beis têk birin. Di vê serhildana mezin de gelek şoreşger û qehreman şehîd bûn û bûn sembola azadiya îro, her sal di vê rojê de ev salvegera mezin li Deriyê serhildanê Ranya tê pîrozkirin û piştre li bajarên din jî wê bibîr tînin.

35 Salvegera Salvegera Mezin


5-3-2024an’ 34 saliya rizgariya Kurd ji destê rêjîma Beis û îro xwe bi rêva dibe, azadiya ku hatiye bidestxistin bi saya serhildana hemwelatiyên rêzdar ên Kurdistanê ye. Piştî serhildana mezin a gelê Ranyayê, şêniyên Dukan û derdora wê jî serî hildan û her weha xelkê Silêmaniyê jî û di 11-3 li Hewlêrê û Paşê gelê serhildanê bi lez û bez pêşveçûna xwe li ser rêya serkeftin û rizgariyê domand, ku bi xwîna xwe ya pak reng kir û çend bajar rizgar kirin: Duhok, Koye, Şeqlawe, Helebce, Amêdî, Mexmûr, Zaxo, Akrê, Derbendîxan, Kalar, Çiwarte, Pêncwîn, Seyd Sadiq, Kifrî, Xaneqîn û hemû navçe û navçeyên Kurdistanê, piştre bajarê Kerkûkê Qudsê Kurdistanê ku di bîstê Adara 1991ê de hat rizgarkirin û bi vî awayî dawî lê hat.

Hemwelatiyên rêzdar ên Kurdistanê ji rêjîma hov netirsiyan

Ev serhildana gelê Kurd yê birûmet ne karekî hêsan bû ji ber ku partiya wêrankirî ya Beis serdest bû û hovane bû, di wê demê de her kesê ku behsa Kurd û Kurdistanê dikir, yekser dihat girtin û bi tundî dihat cezakirin, lê welatî ji hovîtiyê netirsiyan û nekarîn zulma Beisê qebûl bikin û berdewam bin, lewra biryar dan ku rabin û dawî li wê hovîtiyê bînin û azadiya Kurd û Kurdistanê vegerînin.

Rêjîma Beisê ya dawî li dijî gelê Kurd kiryarên hovane pêk anî, wek Enfal, ku tê de 182 hezar welatiyên Kurd, ciwan û pîr, zarok, jin û mêr winda bûn û piştî azadkirina Iraqê termên hinek ji wan bi komî hatin dîtin. Kîmyabarana Helebce kiryareke din a hovane ya Partiya Beis a wêrankirî bû û zêdetirî 5 hezar kes bi jehrî ketin di nava çend saetan de ji bilî wê yekê ku gelek kes bi hinceta kurdbûn an jî ji ber pêşmerge bûn hatin îdamkirin yan jî gulebaran kirin, hovîtiyên rejîma Beis ji ya niha tê vegotin û welatiyên Herêma Kurdistanê dîtine zêdetir bûn û welatiyên Herêma Kurdistanê nekarîn li hember zilmê bisekinin û serî hildan û gihîştin azadiya îro. 

Li Êraqê rêjîmeke nû derketiye holê

Her çend rêjîma Beis piştî serhildana gelê Kurdistanê dawî li desthilatdariya xwe li Herêma Kurdistanê anî, lê heta sala 2003’an li bajarên din ên Êraqê serdest bû, piştî ku ji aliyê Amerîka û hevalbendên wê ve Partiya Beise hat rûxandin ku Seddam Husên, dîktator  serokê wê bû, di 30-12-2006 de, piştî dadgehkirin û îspat kirina  hemû tawanên ku li ser fermana wî hatine kirin, bi lidarvekirinê hat mehkûmkirin û hat darve kirin.

YNK endezyarê serhildanê bû

Ji her kesî re diyar e ku endezyarê serhildanê Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê (YNK) bû, ku wê demê tenê radyoya dengê gelê Kurdistanê hebû.Di serxistina serhildanê de roleke gelek girîng medya bû, her wiha divê em rola eniya Kurdistanê jî bi bîr bînin ku roleke girîng di beşdarbûna serhildanê de lîst û hemwelatiyên bajaran teşwîq kirin ku li dijî Beîsê rabin û rejîma ateîst hilweşiya.


PUKMEDIA