Pakêta Çaksaziya Dadwerî Turkiyê ya 11.emîn çi li xwe digire?

Şok Gazetesi

Parlemana Turkiye

Xalên Pakêta reformkirina Dadwerî ya 11emîn çi ne, û çi vedihewîne?

Pakêta reformkirina Dadweriyê ya 11emîn piştî ku ji aliyê Meclîsa Mezin a Millet a Tirkiyeyê ve hat pejirandin, di Rojnameya Fermî de hat weşandin. Bi vê rêziknameya nû re, rê li ber berdana 55 hezar girtî hat vekirin,lê, kesên ku di doza erdhejê de mehkûm bûne ji vê çarçoveyê hatine derxistin. Ji ber vê yekê, Pakêta reformkirina Dadweriyê ya 11emîn çi dihewîne?


Proje yasaya guhertina Yasay sizayê Turkiyê û hin yasayên din, ku di raya giştî de wekî Pakêta Dadwerî ya 11emîn tê zanîn, ji aliyê Meclîsa Neteweyî ya Mezin a Turkiyê (TBMM) ve hate pejirandin,piştî pejirandina Pakêta Dadwerî, biryar îro di Rojnameya Fermî de hate weşandin û ket meriyetê. Ji ber vê yekê, Pakêta Dadwerî ya 11emîn çi dihewîne?

Xalên Pakêta Dadwerî ya 11emîn çi ne, û çi li xwe digire?

Pakêta dadwerî ya yanzdehemîn çi li xwe digire?

Yasay 40 madeyî ya ku di Pakêta Dadweriyê ya 11emîn de cih digirt, ji aliyê Civata Mezin ya Turkiyê ve hate pejirandin û piştre ji aliyê Serokkomar Erdogan ve hate pejirandin,piştre di Rojnameya Fermî de hate weşandin.

Pêşniyara navborî bi 38 madeyan ji Civata Giştî re hat pêşkêşkirin, lê madeyên 30, 31 û 32, ku rêziknameyên ku biryarên betalkirinê yên Dadgeha Destûrî yên derbarê Yasaya Hejmar 5651 a li ser Rêkxistina Weşanên li ser Înternetê û Têkoşîna li dijî tawanên ku bi riya Weşanên wisa têne Kirin li ber çavan digirin, dihewînin, bi riya guhertinan ji pêşniyarê hatin derxistin,her wiha, 5 madeyên nû li Civata Giştî hatin zêdekirin.

55 Hezar girtî wê werin azadkirin.

Guhertineke girîng li Xala 27an a Pakêta Dadwerî hatiye kirin, ku guhertinên li yasaya Jimare 5275 a li ser Bicîhanîna Tedbîrên Siza û Ewlehiyê, ku di raya giştî de wekî rêziknameya Covid-19 tê zanîn, pêşbînî dike.

Ev rêzikname dê rê bide kesên ku ji ber sûcên ku di 31ê Tîrmeha 2023an an jî berî wê hatine kirin, hatine mehkûmkirin, ku ji derfeta veguheztina bo saziyeke reformê ya vekirî û/an jî sê sal berê di bin çavdêriyê de werin hiştin, wekî ku ji hêla rêziknameyên Covid-19 ve hatî destnîşan kirin, sûd werbigirin.

Her wiha, tê payîn ku di qonaxa yekem de nêzîkî 55 hezar girtî ji rêziknameya nû sûd werbigirin,mercê ku divê girtî heya 31ê Tîrmeha 2023an di girtîgehê de be, ne hewce ye.

Wezîrê Dadê Yilmaz Tunç jî diyar kir ku amadekariyên li girtîgehên îslahê yên di bin Pakêta Dadwerî ya 11emîn de qediyane û ragihand ku ji duh ve, rêkarên ji bo girtiyên ku dê ji rêziknameyê sûd werbigirin dest pê kirine.

Bi guhertina ku di komîsyonê de hat kirin, her wiha biryar hat dayîn ku kesên ku bi tawanê kuştina bi zanebûn ya hevjîn, hevjînê/a ji hev veqetiyayî an xwişk û bira; zarok, kesek/a ku nikare xwe bi awayekî fîzîkî an derûnî biparêze, an jinek, û her weha kesên ku îstîsmara cinsî û sûcên îstîsmara zarokan dikin, ji Xala 27an sûd wernagirin.

Ma ji bo vegerandina deynên ewlehiya civakî lêborînek hatiye kirin?

Xalek din ya Pakêta Reforma Dadwerî betalkirina deynên prîmên Sîgortaya Tenduristiya Giştî (GSS) ye,li gorî vê, guhertinek li Yasay Sîgortaya Tenduristiya Giştî armanc dike ku barê deynê giştî ji bo welatiyên sîgortekirî yên ku nikarin prîmên sîgortaya tenduristiya giştî yên mecbûrî bidin sivik bike,ev yek betalkirina hemî prîmên GSS yên nedayî û sizayên derengmayînê yên ku beriya 1ê Çileya 2016an çêbûne jî di nav xwe de digire.

Sizayên dê bên zêdekirin

Bi Pakêta Dadwerî ya 11emîn re, sizayên girtîgehê ji bo birîndarbûna bi xemsarî jî hatin zêdekirin.

Her wiha, sizayê girtîgehê yê herî kêm ji bo kesekî ku bi xemsarî êşê dide, zirarê dide tenduristiyê, an jî şiyanên hestyarî yên kesekî din xera dike, ji 3 mehan ber bi 4 mehan û sizayê herî zêde jî ji 1 salê ber bi 2 salan ve tê zêdekirin.

Eger kiryar bibe sedema birîndarbûna zêdetir ji yekî, sizayê girtîgehê yê herî kêm ji 6 mehan dibe 9 mehan û sizayê herî zêde jî ji 3 salan dibe 5 salan.

Rêziknameyên nû yên derbarê tawanên rêxistinkirî de jî hatine bicîhkirin,li gorî rêziknameyan, ger komên tawanên rêxistinkirî zarokan wekî amûr di çalakiyên xwe de bi kar bînin, sizayên serokên komê dê nîvî heta yek qat zêde bibe,wekî din, ger rêxistina ku tawanê dike çekdar be, siza dê çaryeka wê zêde bibe.

PUKMEDIA