Navdewletî pêşwaziya serkeftina hilbijartinan dike

PUKMEDIA

Navdewletî pêşwaziya serkeftina hilbijartinan dike

Serkeftina hilbijartinên şeşemîn civîna parlamentoya Kurdistanê ku duhî 20.10.2024ê birêve çû, ji aliyê derdorên navdewletî ve hat pêşwazîkirin û daxwaz kirin ku di pêkanîna kabîneya nû ya hikûmeta Herêma Kurdistanê de lez were kirin.

Amerîka:

Di vê derbarê de, Cîgirê Berdevkê Wezareta Derve ya Amerîkayê Vedant Patel di daxuyaniyeke rojnamevanî de got ku bihêzkirina nirxên demokratîk ji bo hikûmeta Amerîkayê pêşengiyeke sereke ye, ji ber ku aramiya cîhanî zêde dike û hevpeymanan bihêz dike,ji bo berjewendiyên Amerîkayê li Herêma Kurdistanê û derveyî wê.

Patel pesna rola civaka sivîl û medyayê di "pêşxistina diyaloga siyasî" û "ronîkirina" dengê welatiyên Herêma Kurdistanê da bûyerên ewlehiyê yên mezin."

Cîgirê berdevkê Amerîka tekez li ser wê yekê kir ku Amerîka bi tundî daxwazê ji aliyên siyasî dike ku “bi lez û bez danûstandinan bikin, bi lez û bez hikûmeteke biîstîqrar û nûneratî ava bikin.”

 “Tiştên ku serkirdeyên Herêma Kurdistana Iraqê ji hev vediqetînin ji ya ku wan parçe dike zêdetir e û di berjewendiya gel de ye ku bi lez û bez proseyeke berfireh pêş bixin û hikûmetê ava bikin.”Her wiha got.
Ji aliyê xwe ve, Balyoza Amerîkayê Elena Romanowski di daxuyaniyekê de ragihand: "Amerîka pîrozbahiyê li welatiyên Herêma Kurdistana Iraqê û hemû hêzên siyasî dike ji ber bi dawî hatina hilbijartinên parlamentoya herêmê."

Wê her wiha got: Karmendên nûneratiya Amerîkayê li Iraqê di rojên 18 û 20ê Cotmehê de li navendên curbicur dengdanê li navçeyê çavdêriya proseya hilbijartinan kirin û em destxweşiyê li welatiyên Herêma Kurdistana Iraqê dikin ji ber pabendbûna wan bi demokrasiyê. "Komîsyona Bilind a Serbixwe ya Hilbijartinan mikur hat ku di proseya verastkirinê de rastî zehmetiyan hat."

Romanowski bang li partiyên siyasî û civaka sivîl kir ku "piştgiriya veguhestina aştiyane ya desthilatê û avakirina hikûmetek bê bandor bikin" û bang li partî û hêzên ewlehiyê kir ku "hurmetê bidin rola girîng a medya û civaka sivîl di prosesa demokratîk de". Wê bal kişande ser wê yekê ku pêkanîna hikûmeta nû rê dide Herêma Kurdistanê ku dezgehên xwe yên demokratîk bihêz bike, mafên mirovan pêşde bibe, piştgiriya geşepêdana aborî bike û karê herêmê di çarçoveya Iraqeke ewle, aram û serwer de bi pêş bixe.

Brîtanya:

Ji aliyê xwe ve Konsulxaneya Giştî ya Brîtanya li Herêma Kurdistanê pêşwaziya hilbijartinên Parlamentoya Kurdistanê kir.

Konsolosxaneya Îngilîstanê di daxuyaniya xwe de wiha got: “Rêjeya zêde ya dengdêran peyameke xurt e ji bo nûkirina meşrûiyeta demokratîk” û wiha dewam kir: “Em li bendê ne ku di zûtirîn dem de rûniştinên parlamentoyê dest pê bikin û hikûmeta herêmê bê avakirin.

Fransa:

Fransa jî pêşwaziya lidarxistina hilbijartinan li Kurdistanê kir û Balyozê Fransa li Iraqê Patrick Durel di daxuyaniyekê de li ser malpera Xê ragihand: Balyozxaneya Fransa pêşwaziyê li lidarxistina hilbijartinên 20ê Cotmehê li Herêma Kurdistanê dike.

Balyozê Fransa her wiha got: Balyozxaneya Fransî kêfxweşiya xwe bi beşdarbûna zêde ya dengderan li ser sindoqên dengdanê derbirî û tekez kir ku ev deng pêngaveke siyasî ya girîng bo navçe û Iraqê bi giştî nîşan dide.

Japonya:

Ji aliyê xwe ve Balyozê Japonê li Iraqê Futoshi Matsumoto pîrozbahiya serkeftina hilbijartinên parlamentoya Herêma Kurdistanê kir.

Balyozê Herêma Kurdistanê di daxuyaniyekê de li ser malpera X ragihand: “Ez pîrozbahiyê li serkeftina 20ê Cotmehê ya hilbijartinên şeşemîn ên Parlamentoya Herêma Kurdistanê dikim.

Got jî: Hêvîdarim encamên van hilbijartinan bibe alîkar bo bihêzkirina demokrasî li herêmê û pêkanîna hikûmeta nû ya herêma Kurdistanê û ev yek jî bibe sedema aramî û geşepêdana aborî ya zêdetir li herêma Kurdistanê û derveyê welat.

Yekîtiya Ewropayê:

Yekîtiya Ewropayê kêfxweşiya xwe bi lidarxistina hilbijartinên Parlamentoya Kurdistanê nîşan da.
Nûneratiya Yekîtiya Ewropayê di derbarê vê mijarê de daxuyaniyek belav kir û tê de ragihand: Nûnertiya Yekîtiya Ewropayê ya li Iraqê pêşwaziyê li lidarxistina hilbijartinên Parlamentoya Herêma Kurdistana Iraqê di 20ê Cotmehê de dike û bi bîr xist ku ev hilbijartin zêdetirî 2 salan hat paşxistin û ji bo vê yekê Yekîtiya Ewropayê bi tundî bang kir ku ew bên girtin."

Şandê tekezî li ser wê yekê kir ku "hilbijartin ji bo welatîyan ji bo eşkerekirina îradeya xwe ya siyasî wek sereke tê dîtin" û got: "Yekîtiya Ewropayê pêwendiya wê ya pir baş bi Herêma Kurdistana Iraqê re dinirxîne" û bang li hemû aliyên siyasî kir ku hikûmeteke nû ava bikin. Herêma Kurdistana Iraqê di berjewendiya yekrêzî û aramiya navçê û tevaya Iraqê de ye.”

Urdun:

Li hember de jî Konsulusê Şahnişîna Urdinê li Herêma Kurdistanê Fûad El Mecelî pîrozbahiya lidarxistina hilbijartinên Parlamentoya Kurdistanê kir.

Konsulê di nivîsa xwe de got Hilbijartinên şeşemîn rûniştina parlamentoya Kurdistanê yekşema borî 20.10.2024ê birêve çû û tê de 2 milyon û 87 hezar û 972 dengder beşdarî dengdanê bûn, ji 2 milyon û 899 hezar û 578 dengderan ku mafê wan ê dengdanê hebû û bi vî awayî rêjeya beşdariya di hilbijartinan de gihişte 72%.

Duh, Duşemê, Komisyona Bilind a Serbixwe ya Hilbijartinan li Iraqê encamên destpêkê yên hilbijartinan ragihand, ku Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê û Partiya Demokrata Kurdistanê piraniya ji 95 kursiyên Parlamentoya Kurdistanê bi dest xistine (5 kursî ji bo tirkmen û tirkmenan hatine terxankirin. Pêkhateyên Xiristiyanan), û 6 lîsteyên din di parlamentoyê de cih girtin.

PUKMEDIA