Amerîka: Rewşa azadî û mafên mirovan ber bi paşvebûnê ve diçin

Kurdistan 01:51 PM - 2024-04-24

Ala Kurdistan û Êraq

Careke din mijara azadî û mafên mirovan li Êraq û Herêma Kurdistanê bi awayekî nerênî di raporta salane ya Wezareta Derve ya Amerîkayê de cih girt û di raportê de tê gotin ku rewşa mafên mirovan û azadiya rojnamevaniyê ber bi paşveçûnê ve berdewam e.

Tengkirina qada azadiyê

Rapora salane ya ku roja 22.04.2024ê ji aliyê Wezareta Derve ya Amerîkayê ve hatiye belavkirin dibêje ji ber tengkirina azadiyan di sala 2023an de ji aliyê hikûmeta federal û hikûmeta Herêma Kurdistanê ve, rewşa mafên mirovan gelek xirab bûye.

Raporê amaje bi wê yekê jî kir: heta meha Gulana sala 2023ê, 345 rewşên reftarên xirab li gel rojnamevanan li seranserî Êraqê hatine tomarkirin û piraniya wan rewşan li Bexda û Hewlêrê hatine tomarkirin.

Di raporê de hatiye: Hêzên ewlehiyê yên desthilata hikûmetê gelek xwepêşander û çalakvan girtine, ji bilî girtina bikarhênerên torên civakî bi sedema belavkirina naverokên xerab, û bi van girtiyan re wek terorîstan didin û distînin.

qutkirina înternetê

Rapora Amerîkî zêde dike: Li gorî raporên rêxistinên civaka sivîl ên berevaniya mafên rojnamevanan: Hikûmeta Federal û Hikûmeta Herêma Kurdistanê xetên Înternetê qut kirin û qanûnên nenas ji bo cezakirina hin çalakvanan bikar anîn.

Rapor dibêje: Rêxistinên civaka sivîl piştrast dikin ku her du hikûmet û hêzên girêdayî wan rûpelên medyaya civakî yên çalakvanan dişopînin û ji ber wan tiştên ku belav dikin rûbirûyê acizî û tawankariyê dibin.

Kuştin û tundî

Rapora Wezareta Derve ya Amerîkayê dibêje: Bûyerên ku qewimîn kuştina bi mebest, kuştinên bê dadwerî, revandin, îşkencekirin, cezayên hovane bûn.
Rapor dibêje: Ji tiştên ku li Êraqê dijî mafên mirovan hatine kirin ev in: girtina bêserûber, destwerdana ne yasayî di parastina agahîyan de, û sizakirina malbatê bi tevahî ku endamek tê de her tawanek dike, ji bilî êrîşên giran, di nav de êrîşên ku dibin sedema mirinê. û zerar li welatiyên sivîl, û sînordarkirinên cidî li ser azadiya derbirînê û ragihandinê, tehdîdkirina rojnamevanan, girtina wan, û bi awayekî neyasayî lêpirsîna wan, sînordarkirina azadiya Înternetê, sînordarkirina tevgerê, tundûtûjiya li ser bingeha zayendî, û tundûtûjiya nav malê, ji bilî gelek tiştên din ku di sînordarkirina azadiyan û binpêkirina prensîbên mafên mirovan de gelek alîkar bûne.

Gendelî

Derbarê dosyaya gendeliyê li Êraq û Herêma Kurdistanê, raporta Wezareta Derve ya Amerîkayê dibêje: Gendelî gellekî wek astengek li pêşiya birêveberiya baş heye û li ser hemû astên saziyan heye, ji wan gendelî, şûştina pereyan, peywendiyên xizmtiyê û nebaş bikaranîna serweta giştî di hemû astên hikûmetê de.

Di raporê de hat gotin: Bi berçavgirtina têkiliyên xizmî, mezhebî û eşîran bandoreke neyînî li ser biryarên hikûmetê di hemû astan de kir û operasiyonên gendeliyê ji aliyê xelkê ve bêyî ti ceza û rêgiriyê hatin kirin.

 

PUKMEDIA