Texmînên şaş rê li ber şandina pişka Herêma Kurdistanê astang dike

Kurdistan 01:38 PM - 2023-08-06

Budce û mûçe

Piştî gotûbêjên çend mehan, Hikûmeta Herêma Kurdistanê di derbarê mûçeyên darayî de ligel Hikûmeta Federal rêkeftinek kir û ev rêkeftin di bûdceya federalî ya sala 2023an de hat piştrastkirin.
Di wê rêkeftinê de hatiye ku hikûmeta Herêma Kurdistanê dê 400 hezar bermîl petrola xav radestî hikûmeta federal bike û li hember wê jî hikûmeta federal pişka Herêma Kurdistanê ji bûdceyê dabîn bike, ji bo mûçeyên karmendan û mijarên din ên darayî.

Di heyama borî de her du hikûmetan li hev kiribûn ku mehane 907 milyar dînar ji bo dabeşkirina mûçeyên fermanberên Herêma Kurdistanê bê şandin, lê berovajî vê yekê bû û hikûmeta federal tenê 598 milyar dînar şand.
Li gor zanyariyên agehdar ev bûyer ji ber texmînên şaş ên şanda hikûmeta Herêma Kurdistanê li ser hinartina neftê derketiye û hikûmeta federal jî li ser şandina pişka Herêma Kurdistanê ji bûdceyê pişta xwe bi wan texmînên şaş girtiye.

 

Erkên beramberî

Serokê fireksiyona Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê Herêm Kemal Axa ji malpera fermî ya Yekîtiya Niştimanî PUKMEDIA re ragihand: Yasaya bûdceya federalî ya sala 2023ê li ser sozên Hikûmeta Federal û Hikûmeta Herêma Kurdistanê li hev hatiye.
Got jî: Yasa hikûmeta federal pabend dike ku mûçeyên fermanberên herêma Kurdistanê di berdêla hinek erkan li ser hikûmeta herêma Kurdistanê bişîne, wek radestkirina petrolê û nîvê dahatên neftê.

Texmînên şaş dibin sedema pirsgirêka heyî

Parlamenter Herêm Kemal Axa dibêje: Divê hikûmeta Herêma Kurdistanê mîqdarên petrolê radestî hikûmeta federal bike da ku ji bo bikaranîna navxweyî were bikaranîn, di qonaxa niha de ew mîqdar rojane 50 hezar bermîl petrol e.
Got jî: Texmîna rêjeya hinartina ne neftê ya ku şanda hikûmeta herêma Kurdistanê radestî hikûmeta federal kir, rêjeyek gelek mezine û hikûmeta herêma Kurdistanê nikare her mehekê vê qasê kom bike,
Şand bû ku di jimartina hinardekirina neftê de şaştî kir û tekez kir ku qebareya wan salane 4 trîlyon û 500 milyar dînar e û ev jî rêjeyeke mezine ku Hikûmeta Herêma Kurdistanê nikare dabîn bike.

Nabe texmînên şaş pêşkêş bikrê

Parlamenterê berê Şîrwan Mîrza di daxuyaniyeke taybet de ji PUKMEDÎyê re dibêje: Divyabû ku Şanda hikûmeta Herêma Kurdistanê li şûna ku amarên şaş ên ku bûne sedema kêmbûna rêjeya herêmê pêşkêş bike hijmareke rast a hinardekirina neftê hikûmeta federal agahdar bikira.
Got jî: Şaştî şaştiya şanda hikûmeta herêma Kurdistanê ye û divê amarên rasteqîne ji hikûmeta federal re pêşkêş bike, li şûna amarên ku zêdetir ji rêjeya rastî ya hinartina herêmê ye.

 

Qanûna budçeyê dê bikeve ware cîbicîkirinê

Nûnerê Şîrwan Mîrza dibêje: Eger yasaya bûdceyê bikeve warê cîbicîkirinê de, dê pişkinînên ji bo hinardekirina neftê ya Herêma Kurdistanê çêbibin û piştî wê jî pişka Herêma Kurdistanê ji bûdceyê were şandin.
Got jî: Divê hikûmeta herêma Kurdistanê vê kêşeyê di qebareya hinartina neftê de çareser bike, eger nebe di mehên dahatî de dê di dabînkirina mûçeyên karmendan de rastî kêşeyên mezin bên.

Bûdceya herî mezin

Êraq piştî guftûgo û civînên demdirêj di navbera hêz, aliyên siyasî û fireksiyonên parlamentoyê de dest bi bûdceya herî mezin kir, ji ber ku bûdce 134 trîlyon û 500 milyar dînar e, pişka Herêma Kurdistanê di vê bûdceyê de dê 20 trilyon dînar be. rêjeya (12,67).Hikûmeta Herêma Kurdistanê salane 9 trîlyon dînar ji pişka xwe ya bûdceyê ji bo mûçeyên karmendan terxan dike.PUKMEDIA