Bi peymana veşartî Xirîstiyan dabeş kirin

Kurdistan 06:22 PM - 2023-03-30

Dengê Xirîstiyanan bi qanûnê tê parvekirin

Xirîstiyanên li parlamentoya Êraqê rêkeftina nehênî ya derbaskirina sêyem guhertina yasaya hilbijartinan wek binpêkirina mafên xwe dinirxînin û daxwaza yek helbijartinê, kandîdên takekesî û serkeftina piraniya dengan di hilbijartinan de dikin.
Serokê Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê (YNK) Bafil Celal Talebanî li Bexdayê pêşwaziya Sekreterê Giştî yê Tevgera Babil Rayan Kaldanî kir.
Di hevdîtinê de biryarderê Desteya Karger Refat Ebdullah tekezî li ser berfirekirina hemahengî û pêşxistina peywendiyên di navbera aliyên siyasî û hemû netew û pêkhateyan de kir ji bo ku bigihin rêkeftineke niştimanî û ber bi aramiya welat ve biçin.
Çarenivîs û nûneratiya komînan di saziyên yasayî û destûrî de mijareke dinê vê hevdîtinê bû û Serok Bafil got: YNK bi tundî li dijî her hewlekê ye ku giyanê pêkvejiyanê bixe metirsiyê.’’Her wiha got: “Hemû netew û civak li cem me rêzdar in û nabe ti aliyekî siyasî biryarê li ser çarenivîsa wan  bide.’’

YNKê rê li binpêkirina mafên civakan girt

Berdevka Fraksiyona YNKê li Parlamentoya Êraqê Sozan Mensûr ji PUKMEDIA re ragihand: YNKê hewlên cidî da da ku di parlamentoyê mafên pêkhata bi yasa neyên binpêkirin, lê PDKê ji bo du kursiyên dawî yên mesîhiyên Nînowa dengê xwe da yasayê û ji Kerkûkê vekişiya."
Mensûr got: "PDKê bi dengdana ji bo guhertina sêyem ya yasaya hilbijartinê xiyanet li Xirîstiyanên Êraqê kir û dê ji 5 kursiyên dawî sê kursiyan bidest bixe, ku ev mafê mesîhiyan e."

Zagona Hilbijartinê ya Sêyemîn kêmasiyên mezin hene

Xiristiyanan li ser guherîna sêyemîn a qanûna hilbijartinê têbînîyên xwe hene, ew yek yek herêm, namzetên takekesî û serketina piraniya pêkhatan  dixwazin û dibêjin ku ev yek dê mafên wan  û xiristiyanan biparêze.
Parlamenterê serbixwe yê Xiristiyan li Parlamentoya Êraqê Farûq Hena Ato Şemûn ji malpera fermî ya Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê (PUKMEDIA) re ragihand:"Gelek têbîniyên me li ser guhertina sêyem a yasaya hilbijartinê hene û min wekî mesîhî deng neda yasayê, ji ber ku em di wê baweriyê de ne ku ji bilî kêmasiyan, ji bo derbaskirina guhertinê peymanek bingehîn hebû.  “Ew bi taybetî li ser herêmên hilbijartinê yên ji bo hilbijartinan pirsgirêkek mezin e.’’
Farûq Hanna Ato Şemûn got: "Xirîstiyanên li parlamentoya Êraqê dixwazin yek deng, namzedên takekesî û serketina piraniya pêkhatan, daku mafên wan  û di nav de mafên mesîhiyan bên parastin."

Xirîstiyan li ser parvekirina dengên xwe nîgeran in

Xirîstiyanan ji ber ku partiyan kursiyên xwe kontrol dikin û niha jî ji bo parvekirina dengên mesîhiyan kursiyên wan ji 5 herêmên hilbijartinê hatine guhertin, ev demeke dirêj e ku mesîhî ji ber dabeşkirina dengên xwe êş kişandiye.
"Di madeya 6 a proje yasaya sererastkirina yasaya hilbijartinê de, destpêkê kursiyên mesîhiyan li ser 5 deveran hatibûn dabeşkirin, lê di komployekê de 2 navçe hat guhertin, herêma yekem ji 3 kursiyan pêk tê û li ser Bexda, Kerkûk û Mûsilê, ku herêma duyemîn e." Di nav xwe de du kursî di navbera Hewlêr û Duhokê de hatine dabeşkirin, bi vî awayî bi zanebûn dengên mesîhiyan dabeş dikin.”
Got jî: “Tevî ku me çendîn gilî pêşkêş kirine, lê mesîhîyên  Êraqî û Herêma Kurdistanê jî di nav wan de, ev demeke dirêje azarên dabeşkirina dengên me dikêşin û partî jî kursîyên mesîhîyan kontrol kirine.

Du kursiyên Xiristiyanan ketine bin kontrola PDKê

Parlamenterên mesîhî yên li Parlamentoya Êraqê rexne li serrastkirina yasaya hilbijartinan girtin û gotin ku ev guhertin mafên mesîhiyan binpê dike.Li Deşta Nînowa bi kursiyên Xiristiyanan re danûstandinên siyasî hatin kirin û ji PDK’ê re hatin dayîn.”
Di daxuyaniyekê de ku ji malpera fermî ya Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê (PUKMEDIA) re hatiye şandin, Xirîstiyanên li Civata Nûneran dibêjin: Nûrî Malikî li Deşta Nînowa 2 kursiyên Xirîstiyanan xiste bin kontrola Partiya Demokrata Kurdistanê. 
Di berdewamiya axaftina xwe de got: “Qanûna serastkirî ya hilbijartinan binpêkirina maddeya 2 ya destûra Êraqê ye û gelek serkirdeyan çarçoweya hevahengiya yasayê red kirine û qanûnê li dijî meclisa olî dinirxînin, lewra em wek mesîhiyên li civata nûneran dibêjin: “Eger ew difikirin ku Mesîh bê piştgirî ne û dikarin bi hêsanî xiyanetê bikin û nûnerên wan ji bo berjewendiyên partiyên din bikar bînin, em bi bîr tînin ku dê rastî bi ser bikeve.’’

Helwesta PDK'ê ya li hemberî pêkhatan nakok e

Partiya Demokrata Kurdistanê (PDK) li Êraqê daxwaza dabeşkirina kursiyan di navbera pêkhateyên parêzgehan de dike û li dijî wê yekê li Herêma Kurdistanê ye.
Berî niha Sekreterê Giştî yê Tevgera Asûrî ya Demokratîk û Serokê Hevpeymaniya Rafîdeyn Yunadim Yûsif Kenna ji ajansa fermî ya Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê (PUKMEDIA) re gotibû;“Ew namzedên ku li ser navê komînan ji bo Parlamentoya Kurdistanê hatine hilbijartin, ne bi dengê me, bi dengên polîs û asayişê hatine hilbijartin.
“Partiya Demokrata Kurdistanê (PDK) razî nebûye ku kursiyên pêkhatan  li ser parêzgehan were dabeşkirin, ji ber wê jî me ji mekanîzmaya ku niha li ser nûnerên me yên li Parlamentoya Kurdistanê hatiye pêkanîn, hez nakin û em dixwazin nûnerên xwe li ser asta parêzgehan hebin.
Ji 329 kursiyên parlamentoya Êraqê, 9 kursî ji bo pêkhateyên dawî hatine terxankirin, ji wan 5 kursî bo civaka mesîhiyan, tenê du kursî mane û 3 kursî jî li Hewlêr, Duhok û Nînowa mane, PDK careke din mafên mesîhiyan li Êraq û Herêma Kurdistanê binpê dike.
PUKMEDIA