Nêrînek li ser berxwedana Rojava

Letîf Nerweyî, Berpirsê Burda Ragihandina Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê

Bi salan e, Rojavayê Kurdistanê bûye navûnîşana cîhanê û di salên bihurî de, ji ber berxwedan û mêrxasiyên xwe li dijî hêza terorîst ya herî mezin, di hilberandina ezmûneke xweser û şêweyek rêveberiyê de, gelek dost û dijminên wê çêbûn, dostan gelek caran di rojên bi êş û azar de piştîvan bûn, her wisa jî neyarên wê li beramber hilkişana wê ezmûnê bê deng nesekinîn, ji ber wê yekê di demê deh salên dawî de, gelê kurd li Rojavayê Kurdistanê rûbirûyê çar şerên bi tirs ya ku hatin sepandin bû.

Yekem: Şerê ku ji hêla terorîstên DAIŞê ve li ser gelê Kurdistanê li Rojava û deverên din yên Kurdî yên Sûriyê hatiye sepandin.

Duyem: Şerê ku ji hêla milîs û tundrewên ser bi opozîsyona Sûriyê ve li dijî gelê Kurd li wî welatî hatiye sepandin.

Sêyem: Şerê rejîma Esed ya hilweşyayî ku li dijî gelê Kurd li Sûriyê ku hate sepandin.

Çarem: Şerê ku ji hêla artêşa Ehmed Şereh û bermahiyên DAIŞê ve li dijî Kurdên li Rojavayê Kurdistanê û deverên din ên Kurdî yên li wî welêt hatiye sepandin. Şerê vê care jî hindek cudahî hebûye digel hersê şerên din de ku bi awayê xalên cuda emê bixin berçavan:

- Di her sê şerên berê de, HSDê wekî tekane hêza li Rojavayê Kurdistanê, bi piştgiriya hêzên navneteweyî û çend hêzên welatparêz ji beşên din yên Kurdistanê, gelê xwe parast û rêveberiyek xweser ava kir ku hemû pêkhateyên li herêmê hembêz kir, lê niha, piştî şerê dawî yê hatî ferzkirin de, bêyî piştgiriya hêzên hevpeyman û bi pişt bi xwe girêdan û piştgirêdan bi hêzên din yên siyasî yên li Kurdistanê, karwanê berxwedanê û xweragiriyê li dijî vî şerê dirêj berdewam dike.

-Cûdahiyek din jî ew e ku di şerên yekem, duyem û sêyem yên sepandî de, piştgîriya medyayî û cemawerê Kurdistanê ji bo Rojava ne di asta pêwîst de bû, ew tenê ji hêla çend aliyên kêm ve li Kurdistanê bi eşkereyî dihat dîtin,lê, di vî şerî de, medyaya Kurdî û gelê Kurdistanê bi giştî, li navxwe û derveyî welêt, piştgiriyê didin Rojavayê Kurdistanê û yekdengî û yekdestî di romalan rengê xwe vedaye.

- Di her sê şerên din de, hozên Ereb hevxebat û hevçeperê hêzên şervanan bûn, lê di vî şerê sepandî de, ne tenê piraniya wan pişta xwe dan şervanên Kurd, belkû rayedarên Şamê, bi piştgiriya wan hozên Ereb, zengilê şer ji bo şerekî ferzkirî yê xeternak û karesatbar li dijî Kurdan lêda.

- Di şerên berê de, di navbera hêz û partiyên siyasî yên Kurdistanê yên li Rojava de nekû yekîtî tune bû, belkû hindek alî li Rojava rola opozisyona neyînî lîstin,lê di vî şerî de, Kurdên Rojava bi vînek e xurt û yekîtîyek neteweyî berxwedanê dikin.

- Bi heman awayî, li Başûrê Kurdistanê, hemî aliyên siyasî hevra nebûn ku piştgiriyê bidin Rojava ji hêla siyasî, cemawerî û di medyayê de,lê di vî şerî de lihevkirin û vînek heye ku piştgiriyê bidin berxwedana Rojava ji bo kêmkirina xetereyên şerê sepandî,lê, hîn jî çend deng hene ku li ser rewşa li Rojava û berxwedana neteweyî xwedî nêrînên cûda ne,piştî pêşkêşkirina hin pirsan, emê bi kurtasî li dengên ku li ser rewşa li Sûriyê û şerê li dijî gelê Kurd hatiye sepandin xwedî nêrînên cûda ne binêrin.

- Li ser şerê sepandî, ev pirsyar derdikevin holê: Dema ku şerekî sepandî bi miletekî re rû bi rû ye, gelo derfetek an vebijarkek din heye an jî tenê vebijark berxwedan e?

-Gelo Di rewşek wusa metirsîdar de siyasetmedar, nivîskar, rewşenbîr û zanayên olî divê çi bikin?

- Gelo gengaz e ku em aliyê xwe rexne bikin û kêmasiyên xwe eşkere bikin di demekê de ku xetera windakirina axê û qirkirina miletekî di lûtkeya xwe de ye, an jî divê em bêyî cudahî têkoşînên cûrbecûr bidin destpêkirin da ku gelê xwe ji qirkirinê biparêzin û hewl bidin ku yekîtiyek neteweyî biafirînin?
Bi dilniyayî , divê em kêmasiyan paşguh bixin û miletekî mezin ê bindest di berxwedanek pola de biparêzin, û piştî bidawîbûna şer bi awayekî objektîf û rexnegir binirxînin û kêmasiyan ronî bikin.

Ji ber vê yekê, ji bilî berxwedanê, ji Kurdan re çareyek din tune bûye,ji ber vê yekê, gelê Kurd li Rojava, wekî ku dibêjin (Şerê Man û Nemanê) dikin û dirûşmeya "jiyanek serbilind yan mirinek serbilind" hatiye bilind kirin.

- Lê, hejmareke piçûk ji nivîskar û dîndar ji dûr ve, an jî ya rast ji Başûrê Kurdistanê, HSD û berxwedana li Rojava rexne dikin û dibêjin: Çima hêzên HSDê gihîştine Heleb û hin bajar û bajarokên din yên li derveyî sînorên erdnîgarî yên Rojavayê Kurdistanê?

Divê ew rêzdar vê rastiyê di hişê xwe de bigirin ku dema şerekî xeternak li ser miletekî tê sepandin, cîhê rexneyê pir tenge û divê hemû takên wî miletî bibin yek, dest bi xebatekî hevbeş ya siyasî û cemawerî û medyayî bikin da ku li kêleka têkoşîna çekdarî li ber xwe bidin da ku metirsiyên vî şerî dûr bixin, eger tiştek hebe ku were gotin, dikarin piştî ku şer biqede kêmasî û bûyerên çêbûne werin nirxandin.

-Lê ewên rexnegir kîne? Piraniya kesên ku rexne dikin ew in ku ji ber dûrbûna xwe agahdariya têr li ser erdnîgariya siyasî, dîrokî û ewlehiyê ya herêma xwe nînin û fêm nakin ku berxwedana li Rojava ne tenê ji bo armancekê ye, lê ji bo çend armancên sereke ye:

Yekemîn: Berxwedana ji bo parastina axa Rojavayê Kurdistanê ye.

Duyemîn: Berxwedana ji bo parastina gelê Kurdistanê li Rojava û bajar û bajarokên ku hejmareke mezin ji Kurdan lê dijîn û çûyîna hêzên HSDê ber bi (Heleb û bajar û bajarokên din yên Sûriyê ve ji bo parastina bi sed hezaran Kurdan ji qirkirinê bûye bi taybetî di serdema êrîşên terorîstên DAIŞ û jinavbirina û nehêştina metirsiyên DAIŞê).

Sêyemîn: Berxwedan ji bo mafên destûrî û neteweyî yên gelê xwe û mafên civak û kêmneteweyên din ên li welêt û avakirina hikûmetek nû ya demokratîk.

Çaremîn: Berxwedan ji bo serkeftina ramana pirreng li ser nijadperestî û tarîkxwaziyê de.
Gihîştina van armancan ne karekî hêsane û têkoşîna wê bê kêmasî û qurbanî nabe, lê rastiyek dîrokî heye ku "NA" ya Rojava ya ji teslîmbûnê bi deh mîlyonan "ERÊ" ji bo berxwedanê bi dûv xwe de anî.

- Her çiqas şerê ku li ser takekesên gelê Kurdistanê hate sepandin pir dilhejîn bûn jî, lê (NA) ya Rojava îspat kir ku neteweyek mezin li pişt wan e û ew (Na) bû sedema jidayîkbûna nefretek pîroz di nav û dilê hemû welatiyên Kurdistanê û hêvana derketina xebateke hevbeş a siyasî, cemawerî , medyayî ya gelê Kurdistanê.

Ev têkoşîna hevbeş ne tenê piştgiriyek mezin a exlaqî ye ji bo Rojava, lê di heman demê de bala cîhanê û saziyên navneteweyî kişand ser zilma li ser gelê Kurdistanê heye û selimand ku her çend Kurd dost û piştgir neben jî,belkû dikare bi yekrêzî û siyaset pişt bi xwe girêdan û tekoşîna hevbeş rûbirûyê metirsî û alingariyan bibe.

- Ji aliyekî din ve, berxwedana Rojavayê Kurdistanê bû bingeha jidayikbûna xwepêşandanek girseyî ya berfireh li hemû beşên Kurdistanê û derveyî welêt ku bi salane gelê Kurdistanê xwepêşandanên xwerist yên berfireh û firereng bi vî awayî nedîtine û xwepêşandan li (50) welatên cîhanê tên kirin.

- Hêz û partiyên siyasî yên li Herêma Kurdistanê û beşên din yên Kurdistanê demek dirêje li ser mijarên neteweyî bi vî rengî nehatine cem hev û helwestek hevpar nîşan nedane daku peyamek fermî belav bikin, wek nimûne (10) hizb û aliyên serekî yên başûrê Kurdistanê di peyamekê de bi wêrekî û aşkira û berpirsyarane piştgîriya xwe ji bo Rojavayê Kurdistanê nîşandan.

Ev yekîtî û yekrêzî û helwesta siyasî, gelêrî û medyayî ya gelê Kurdistanê û şopandina siyasetek serbixwe bû sedem ku aliyên navneteweyî yên têkildar li xemsariya xwe binêrin û metirsiyên berdewamiya şer çêtir fam bikin,ji ber vê yekê, hewldanek heye ku li kêleka şerê sepandî dergehek ji bo danûstandinan, agirbestê û gîhandina alîkariyan ji bo penaberan were vekirin.

PUKMEDIA