Pirsgirêkên girîng û heyî li Sûriyê

Fethulla Husênî

Di vê qonaxê de sê mijarên girîng di qada siyasî ya Sûriyê de hene, ku piştî rêkeftina di navbera welatên erebî û hikûmeta Şamê de hatine tekezkirin, ya yekem: şerê li dijî terorê, ya duyem: nehiştina madeyên hişber ku li Sûriyê belav bûne. Sêyem, çareserkirina rewşa penaberan û misogerkirina vegera wan bo warên xwe.

Bûyerek girîng û metirsîdar
Ev mijarên girîng û metirsîdar ji aliyê welatên Erebî ve hatine derketin ku “gav bi gav” di çareseriya siyasî ya kirîza Sûriyê de, pêngavek ji aliyê civaka Ereb û pêngavek ji aliyê hikûmeta Şamê ve.
Hewldana çareserkirina van pirsgirêkan piştî çend serdanên berpirsên rêveberiya xweser bo hin welatên Kendavê tê, ji ber ku nêzîkbûna Ereban ji Şamê re rê li ber çareseriyeke siyasî ya tam vedike, berovajî projeya Tirkiyê wêranker li Sûriyê, ku bi berdewamî hewl dide rewşa leşkerî  berferehtir bike û dixwaze her tiştî li welat wêran bike, ji ber vê yekê nêzîkbûna Şamê ji hêlîna xwe ya erebî re tiştekî baş e, nemaze ku rêveberiya xweser têkiliyên dostane bi hin ji van welatên erebî re heye, Di şûna wê de, tekezî li ser pêwîstiya şerê li dijî terorê, jinavbirina madeyên hişber û çareserkirina rewşa penaberan, di esasê xwe de bi projeya kurdî re hevaheng e.

Destpêşxeriya Rêveberiya Xweser
Rêveberiya Xweser her wiha destpêşxer bû li pêşwazîkirina penaberên Sûrî yên bi zorê ji Lubnanê hatin derxistin, û kar kir ji bo vegerandina penaberên Sûrî li Sûdanê piştî xirabbûna rewşa wê welatî û çend kamp li derdora Reqayê ji bo penaberan ava kirin.
Ji bo van hemûyan, çareserkirina van pirsgirêkan pêwîstî bi rêkeftineke navxweyî heye, û divê hikûmeta Şamê berpirsyariya dozên li ber çavan bigire, bi taybetî ku Şam bi xwe tekezî li ser vegerandina penaberan dike. Her wiha tekez kir ku ev mijar beriya hemû mijarên din tê û pêwîst e pêwîstiyên penaberan di dema vegera wan de bên peydakirin di warê nûavakirina navçe û avahiyan de, divê pirojeyên xizmetguzariyê li wan deveran bên cîbicîkirin, daku piştî vegera awareyan jiyana xwe ya asayî dest pê bikin.

Ji bo çareserkirina rewşê bi berpirsyarî tevdigerin
Ji bo çareserkirina van pirsgirêkan, bi hemahengiya welatên Ereb û Neteweyên Yekbûyî re, karê berpirsyarî yê hem rêveberiya xweser û hem jî ya hikûmeta Şamê pêwîste Ji bo vegerandina penaberan, rawestandina bazirganiya narkotîkê û jinavbirina terorê, Ev yek dê Sûriyê vegerîne rewşa asayî di prensîbê de û alîkar dibe di destpêkirina projeyek niştimanî li welat de, piştî ku ji ber firehiya şerên herêmî û navdewletî yên Sûriyê li çend deveran hat perçekirin.
Paşê divê gav bên avêtin ji bo çareserkirina mîrata qeyrana kujer ku bi salan e li welat berdewam e, û pirojeya Kurdî li Sûriyê çareseriya herî baştir û bisudtire ji bo çareserkirina rewşa Sûriyê.

Fethulla Husênî

PUKMEDIA